Na današnji dan, 26. marta 1992. godine, u naselju Sijekovac, Opština Brod, ubijeno je devet Srba, civila, ispred svojih kuća. Žrtve su prije ubijanja bile prisiljene da legnu licem okrenutim prema zemlji, a nakon toga su ubijene. Ubijeni su Zečević Jovo, Zečević Milan, Zečević Vaso, Zečević Petar, Radanović Mirko, Milošević Luka, Milošević Dragan, Milošević Željko i Trivić Sreto. Dan ranije 25. marta 1992. godine, u Mjesnoj zajednici Rit, takođe u Brodu, svirepo su ubijeni Momir Martić, Andrija Martić i Duško Dujanić.
Ubistvo starog svata Nikole Gardovića na sarajevskoj Baščaršiji, 1. marta 1992, drugog dana referenduma za nezavisnost Bosne i Hercegovine – samo zato što su svatovi nosili srpsku zastavu i mahali njome, te ubistva 12 civila u Brodu, 25. i 26. marta, te 1992. godine, pokazali su šta se sprema Srbima u državi čiju su nezavisnost forsirali bivši nacisti Ditrih Genšer i Kurt Valdhajm, a glavni izvođači radova u BiH bili simpatizeri ustaša i handžar divizije iz Drugog svjetskog rata. Ubice iz Sijekovca nisu ni krili da su nove ustaše i „handžarlije“.
Nakon preglasavanja srpskih poslanika u Skupštini SRBiH, 14. oktobra 1991. godine; Nakon prikrivanja ubistva Srbina Vojislava Goranovića, ubijenog granatom ispaljenom sa područja Hrvatske, 16. oktobra 1991, u naselju Klakar Gornji, opština Brod; Nakon bezobraznog ignorisanja rezultata Plebiscita srpskog naroda, održanog 9. i 10. novembra 1991, kojim su Srbi u BiH jasno stavili do znanja da žele ostati da žive u saveznoj državi Jugoslaviji; Nakon stavljanja novoproglašene Republike srpskog naroda BiH na drugu stranu zakona, u januaru 1991. godine; Nakon beskrupuloznog proglašenja nezavisnosti BiH, iako rezultati referenduma za nezavisnost nisu zadovoljili važeće zakone u SRBiH; Nakon svirepih zločina nad pripadnicima srpskog naroda u brodskim naseljima Rit i Sijekovac – najveći broj Srba u BiH shvatio je da će morati da brane i sebe i proglašenu Srpsku Republiku BiH.
Jugoslovenska narodna armija, uprkos svemu što se dešavalo do početka marta 1992, a onda i tokom marta 1992. godine, još uvijek je bila nada Srbima u BiH da će uspjeti da ih zaštiti od napada naoružanih muslimanskih i hrvatskih jedinica. Pogotovo što je svojom posljednjom teritorijalnom reorganizacijom trebalo da garantuje mir na prostoru cijele SRBiH. Nažalost, a vidjelo se to i poslije 25. i 26. marta i počinjenih zločina u Ritu i Sijekovcu, Jugoslovenska narodna armija nije imala moć da to uradi.
Vjerovatno shvativši realnu situaciju na terenu, oficiri Srbi, tamo gdje su mogli, dijelili su oružje Srbima zainteresovanim za odbranu svog naroda u BiH i Srpske Republike BiH. Tako je nastala i Teritorijalna odbrana Republike Srpske. Predstavljala je strukturalni nastavak TO prethodne SRBiH, ali, ovaj put, u opštinama pod srpskom kontrolom. Međutim, u martu 1992. godine, ni ona nije zaštitila Srbe od napada muslimanskih i hrvatskih zločinaca u Ritu i Sijekovcu.
(Doktor Dragan Đokanović, 26. 03. 2026
