Dinastija Vlastimirovića i dinastija Nemanjića gradili su otadžbinu svojim Srbima.
Vlastimirovići su prva srpska dinastija o kojoj postoje pisani istorijski tragovi. Vladala je od sedmog do 10. vijeka. Ime je dobila po knezu Vlastimiru koji je vladao od 831. do 851. godine. Vlastimiroviće nazivaju i Višeslavići ili Vojislavići. Osnivač dinastije je nepoznati knez; Višeslav je prvi poznat po imenu, a po Vlastimiru je dinastija dobila ime. Posljednji vladar je Časlav, vladao je 940. do 960. godine. Bili su mnogobošci, a onda su prešli na pravoslavlje. Kao Vojislavljevići su vladali tokom 11. i 12. vijeka nad raznim srpskim zemljama, počevši od Duklje i Travunije, preko Zahumlja, do Bosne i Raške. Najznamenitiji vladari iz ove dinastije bili su: knez Stefan Vojislav, koji je oslobodio zemlju od vizantijske vlasti, njegov sin Mihailo I, koji je proširio državnu vlast i stekao kraljevsko dostojanstvo i Mihailov sin, kralj Konstatntin Bodin koji je vladao gotovo svim srpskim zemljama, a prethodno je kao vođa velikog slovenskog ustanka protiv vizantijske vlasti (1072) bio proglašen i za cara. Do dolaska Nemanjića na vlast smijenilo se nekoliko vladara iz dinastije Vlastimirovića, odnosno Vojislavljevića.
Nakon njih, glavnu ulogu preuzeo je srodnik Vojislavljevića, srpski veliki župan Stefan Nemanja. Tekovine iz vremena dinastije Vojislavljevića njegovane su i u državi Nemanjića, a nekadašnja država Vojislavljevića je pominjana i kao staro, odnosno veliko kraljevstvo od davnina. Osam naraštaja dinastije Nemanjić vladalo je srpskom državom od 1169. do 1371. godine.
(Doktor Dragan Đokanović, 26. 02. 2026)
