U objavi „Prva Vlada Federalne Narodne Republika Bosne i Hercegovine učestvovala je u genocidu nad Srbima kod Miljevine“, navodio sam imena Rodoljuba Čolakovića i Đure Pucara, kao najuticajnijih članova te vlade.
Ko su bili Rodoljub Čolaković i Đuro Pucar prije Drugog svjetskog rata, u Kraljevini Jugoslaviji?
Kada je decembra 1920, vlast Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca donijela „Obznanu“, kojom je zabranjen rad KP Jugoslavije, Rodoljub Čolaković je sa svojim zemljakom iz Bijeljine Alijom Alijagićem i još nekolicinom mlađih komunista osnovao terorističku organizaciju „Crvena pravda“. Smatrali su da terorom treba odgovoriti na „Obznanu“, pa su u svoj program unijeli i individualni teror kao sredstvo klasne borbe. Oni su 21. jula 1921. u Delnicama izveli atentat na ministra unutrašnjih poslova Milorada Draškovića. Atentat je izvršio Alija Alijagić, a u njemu je učestvovao i Rodoljub Čolaković. Obojica su brzo uhapšeni. Alijagić je osuđen na smrt, a Čolaković na 12 godina robije. Zatvorsku kaznu je izdržavao u Lepoglavi, Sremskoj Mitrovici i Mariboru.
Đuro Pucar je 1929. godine zbog komunističko-revolucionarne djelatnosti od Suda za zaštitu države osuđen na osam godina zatvora. Pošto je na robiji nastavio s partijskim radom među osuđenicima, osuđen je na još dvije godine zatvora. Tako da je u zatvorima u Lepoglavi i Sremskoj Mitrovici proveo ukupno deset godina.
Rodoljub Čolaković i Đuro Pucar su bili najuticajniji pojedinici u prvoj Vladi federalne Narodne Republike Bosne i Hercegovine, vladi koja je bila izvršna vlast u Bosni i Hercegovini u vrijeme masovnog ubijanja Srba kod Miljevine.
Rodoljub Čolaković je, navodno, izvršio i najveći pritisak na Josipa Broza da Bosna i Hercegovina postane federalna narodna republika u Federativnoj Jugoslaviji. Da li je to uradio zbog ravnopravnosti tri njena naroda i njene ravnopravnosti u Jugoslaviji, ili pak zbog lične bezbjednosti (zbog učešća u ubistvu srpskog ministra policije) – ostaće tajna. U svakom slučaju imao je ogromnu ulogu da Federalna Narodna Republika BiH krene u budućnost sa teretom od 22.000 ubijenih Srba (bivših vojnika i članova njihovih porodica) koji su se po završetku rata željeli vratiti u svoje zavičaje u Srbiju. Prethodnih osam mjeseci su, ti mladi ljudi, proveli u srpskim sredinama, braneći Srbe od pripadnika vojnih jedinica NDH. Sve u svemu, novoformirana Federalna Narodna Republika Bosna i Hercegovina, u poslijertanim godinama je vodila laganu i postepenu politiku konfrontiranja sa Srbijom, da bi devedestih godina prošlog vijeka stigla do rata sa „svojim“ Srbima, a posljedično i vrlo, vrlo opterećenih veza sa Srbijom.
(Doktor Dragan Đokanović, 26. 01. 2026)
